Pour tout. Et plus.

“Shal ken selek a goya?” Hij kijkt me aan en lacht breeduit. Ik kijk in twee donkere pretoogjes en een mond waar nog maar weinig tanden in zitten. Op sympathieke toon vraagt hij me om twintig Dirham, terwijl hij z’n rechterhand uitsteekt. We hebben net een rit van bijna een half uur achter de rug, maar hij vraagt om twintig Dirham.

Ik heb in de afgelopen dertig minuten voor mijn gevoel drie keer op het randje van de dood gestaan, onder mijn stoel kon ik de weg waar we overheen reden door de vloer heen zien en hij reed zowat honderd waar je vijftig hoort te rijden terwijl hij gelijktijdig telefoneerde en een sigaretje rookte, maar toch. Twintig Dirham is twee Euro en dat is weinig. Ik geef hem vijftig Dirham, schud hem de hand en stap uit. Ergens aan het begin van de boulevard van Tanger. Ik ben in Marokko. Marokko is mooi.

Ik houd van Marokko. Met een reden, ook. Met heel veel redenen, eigenlijk. En niet alleen omdat je voor een taxirit van een jaar of vijftig nog steeds minder dan een tientje betaald. Marokko heeft het gewoon. Zon, zee en strand. Stad, land en groen. Bergen, bos en een buitengewone bevolking. Ik ben thuis in Rotterdam, ik hou -ondanks alles nog steeds- heel veel van Nederland, maar met Marokko heb ik iets speciaals. Dat land is geweldig.

Marokko heeft het gewoon.

Ik kan haast niet omschrijven hoe het voelt om op je Adidasslippers of zapatos del barco door de medina van Tétouan te lopen. Om iets te drinken bij café Al Hafa in Tanger, met uitzicht over het water. Om je theetje te drinken in Rabat, terwijl je uitkijkt over de Atlantische Oceaan. Om de Hassan II moskee in Casablanca te zien. Om in je jellaba over Jema el Fna in Marrakech te lopen of op te top van een berg in Ourika te staan. Het is er prachtig. Ik kan iedereen aanraden om het zelf eens uit te proberen. Voor minstens een week of zes.

Ik ben geen fan van mensenmassa’s, maar de boulevard van Tanger kan ik goed hebben. Ik krijg er het heen-en-weer van, maar dan letterlijk. Dat is helemaal niet negatief bedoeld, het is gewoon wat je daar doet als je met vrienden bent: heen-en-weer lopen. IJsjes eten, mensen kijken. Nederlandse kentekenplaten tellen. Bekenden groeten. Of op het nachtelijke strand zitten en sterren tellen.

Leven op ijskoude Hawaii, Pommes, zonnepitten en beltegoed van Méditel. Als het even kan, om de dag naar de hamam. En naar de kapper, omdat die voor bijna niets je kop tot een coupe omtovert. Elke dag aan de verse watermeloen. Of kefta. Of een aardbeienmilkshake bij Solimar in Martil. Of een hele kip met patat. Of een schaal verse vis. Of marmita. Of beghrir. Of couscous, op vrijdag dan. Ja, de liefde van de man gaat inderdaad door de maag en van Marokko heb ik alleen m’n buik vol als ik er net samen met louter gastvrije en vriendelijke mensen gegeten heb. Echt wel.

Van Marokko heb ik alleen m’n buik vol als ik er net gegeten heb.

In Marokko vind je perfect nagemaakte All Stars voor driehonderd Dirham. Als je informeert naar de prijs, krijg je te horen dat je vijfhonderd Dirham neer moet leggen. Dan zeg jij met handen, voeten, gebrekkig Arabisch en lachwekkend Frans dat je er niet meer dan tweehonderd voor gaat betalen. Dan kijk je rustig hoe de verkoper een beetje boos wordt, dan doe je boos terug tot op het punt dat je de winkel uitloopt en terwijl je de zaak bijna uit bent, hoor je hoe je inderdaad voor driehonderd Dirham de schoenen mee mag nemen. Je lacht. Hij belazerd, jij belazerd, hij blij, jij blij. Dat is Marokko.

Voetballen met plaatselijke dreri’s op een veldje van rood zand kost je bijna je schenen, Barça – Real leeft in Marokko minstens net zo erg als in Spanje en als je (net) echte voetbalshirts gaat kopen, hanteer je dezelfde truc als bij de All Stars. Dat doe je met alles wat je koopt, eigenlijk. Het hoort bij de -mooi woord- charme van zo’n beetje alle landen rondom de Middellandse Zee. Maar Marokko is anders.

De zee lijkt er blauwer, de stranden witter, de bergen grover en de bomen groener. Je bent er om het kwartier in een andere wereld. Van een dikke riad in Marrakech, tot pizza met zitoun eten bij Marina Smir, tot uitpuffen in Mohammedia, tot op een kameel over het strand trekken en de zon zien ondergaan in de bergen: Marokko is niet mooi, het land is magisch. Majestueus. Voor mij was het liefde op het eerste gezicht. Of tenminste, op de vele gezichten van het land.

Marokko is niet mooi, het land is magisch. Majestueus.

Marokko is als vakantieland de definitie van ontspannen leven. Leven. Zonder stress. Marokko is 1001 nacht, Marokko is Aladdin, Marokko is Jasmine, Marokko is rijden met het dak open en/of de ramen naar beneden met Cheb Mami, Cheb Nasro of Cheb Khaled door de speakers. Marokko is meer dan mezian. De Marokkaanse cultuur is ewa-oud, maar net zo van toen, als van nu, als van morgen.

Na een goed aantal weken daar, moet je bij terugkomst in Nederland opnieuw inburgeren. Eten met bestek en zo. Voor het autorijden je gordel omdoen en tijdens het autorijden je achteruitkijkspiegel gebruiken. Voorrangsregels onthouden en politieagenten geen tientje aanbieden als ze je staande houden. Mannen die je uitnodigen om te komen eten niet zomaar op de wang kussen, van die dingen. Je moet het ervoor over hebben.

Ik heb het er vanaf m’n eerste bootreis naar Noord-Afrika voor over. Want in mijn beste soort van Marokkaans wil ik alleen maar zeggen: shoukran bezaf Maghreb, pour tout. Et plus. Niet lachen nu, liefde kent geen taal.